Waterketen

De waterketen wordt gevormd door de ingrepen van de mens op het watersysteem. Allereerst het oppompen van grondwater om er drinkwater van te maken. Dit drinkwater wordt uiteindelijk afvalwater, dat behandeld wordt in een rioolwaterzuivering. Na zuivering komt het water weer in het oppervlaktewater terecht.

Het regenwater dat valt op daken, straten, pleinen moet worden afgevoerd. Dit kan via de riolering naar de zuivering of het oppervlaktewater of rechtstreeks naar de bodem. Hemelwater is een verzamelnaam voor alle soorten neerslag. In Nederland is dat natuurlijk hoofdzakelijk regen, maar soms ook hagel of sneeuw. Gemiddeld valt er in Nederland in een heel jaar ongeveer 800mm neerslag. Hoewel het in de winter misschien vaker regent, valt de meeste neerslag in Nederland in de zomer. Denk bijvoorbeeld maar eens aan een heftige onweersbui in augustus.

Tegenwoordig is vaak in het nieuws dat het als gevolg van klimaatverandering vaker en harder gaat regenen. Het KNMI verwacht dat het klimaat in Nederland gaat veranderen. De belangrijkste voorspellingen voor Nederland zijn:

  • Zachte winters en warme zomers komen vaker voor;
  • De winters worden gemiddeld natter en ook de extreme neerslaghoeveelheden nemen toe;
  • De hevigheid van regenbuien in de zomer neemt toe, maar het aantal zomerse regendagen wordt juist minder. Daardoor kan het erg droog worden en kunnen we vaker last krijgen van watertekort (bijvoorbeeld agrariërs die gewassen telen, of uitdroging van grasvelden en groenstroken)
  • De zeespiegel blijft stijgen.

Bij het ontwerp van nieuwe riolering en watersystemen wordt nu al rekening gehouden met de klimaatveranderingen. Zo worden er bijvoorbeeld grotere buizen aangelegd die meer water kunnen afvoeren. Ook bekijkt de gemeente of binnen de bebouwde kom niet vaker een waterpartij aangelegd kan worden en wordt regenwater vastgehouden door het te infiltreren, waardoor het weer aan het grondwater wordt toegevoegd. Buiten de bebouwde kom legt het waterschap waterbergingsgebieden aan waar water tijdelijk geborgen kan worden.

Soms regent het zo hard dat de riolering het regenwater niet snel genoeg kan afvoeren. Dan kan er water op straat blijven staan en kunt u daar tijdelijk last van hebben. Gelukkig is dit maar korte tijd. Na verloop van tijd stroomt het water vanzelf weer weg.

Drinkwater

Per persoon gebruiken we in Nederland gemiddeld ongeveer 125 liter drinkwater per dag. Om te drinken, koken, douchen, afwassen en het toilet doorspoelen. Maar ook om de plantjes binnen en in de tuin water te geven. Het schone drinkwater uit uw kraan komt in eerste instantie uit de grond. of uit een rivier of meer. Na voorzuivering levert het drinkwaterbedrijf het via de waterleiding aan huis of bedrijf af. Voor de levering van schoon water betaalt u. De leverancier van het drinkwater in deze regio is Brabant Water.  Zie ook www.brabantwater.nl voor meer informatie rondom drinkwater.

Afvalwater

Al het afvalwater uit uw toilet, douche en keuken loopt via de leidingen van uw huis naar een buis onder de straat. Via rioolbuizen en pompen gaat het naar de rioolwaterzuivering. Het grootste deel van het  regenwater in bebouwd gebied gaat ook het riool in, via regenpijpen en straatputten. Soms zakt het regenwater ook gewoon in de bodem weg. De riolering zorgt voor:

  • De afvoer van ons afvalwater
  • Droge voeten, door de afvoer van regenwater
  • Het voorkomen van ziekten
  • Een schoner milieu

 

Rioleringssystemen
 

Gemengde riolering

In een gemengd riool stromen afval- en regenwater samen in een buis naar de rioolwaterzuivering. Het onderstaande huis (schematisch) heeft zowel binnen als in de straat een gemengd rioolsysteem: één buis voor afvalwater en regenwater. Overstorten zijn de noodafvoeren van gemengde riolen. Ze treden meestal vanzelf in werking als bij een hevige bui de buizen vol zijn en de pompen maximaal draaien. Het regenwater loopt dan samen met een beetje afvalwater een vijver of sloot in. Daarmee zorgen overstorten bij hevige regen voor droge voeten.
  verplichte bronvermelding: Paul Maas, Tilburg/Stichting RIONED

Gescheiden riolering

Afgekoppelde en (verbeterd) gescheiden systemen voeren afvalwater en regenwater in twee aparte buizen af. Dat is in onderstaande tekening schematisch zichtbaar in de gescheiden systemen zowel binnenshuis als in de straat.

Infiltratie

Infiltratievoorzieningen zorgen dat regenwater in de bodem zakt. Er zijn verschillende voorzieningen, zowel boven (wadi, infiltratieveld) als onder de grond (infiltratiebuis of infiltratiekratjes). De bodem onder of rondom een infiltratievoorziening zuivert het regenwater. Om verstoppingen te voorkomen, mag er niet teveel zand, slib en vuil in het regenwater zitten. Dat geldt zeker voor ondergrondse voorzieningen die niet te reinigen zijn. Daarom gebruiken we bladvangers en slibputjes. Voor bovengrondse voorzieningen mag het regenwater natuurlijk niet onder de grond komen. Daarom liggen in die wijken vaak gootjes die het regenwater naar de voorziening afvoeren. Infiltratievoorzieningen zijn alleen bruikbaar als het grondwater diep genoeg zit omdat de voorziening anders al met grondwater gevuld is. Ook moet de bodem enigszins waterdoorlatend zijn, want anders zakt het water niet weg. De voorzieningen hebben soms een overloop n aar een vijver of sloot of een vorm van tijdelijke opslag, waarna het water in de bodem wegzakt. Zo blijven uw voeten ook bij hevige regen droog.